The Richard Lewis Model // Το μοντελο του Richard Lewis

 Το μοντέλο του Richard Lewis // The Richard Lewis Model 

Μια ερμηνεία των διαφορετικών τρόπων με τους οποίους αντιλαμβάνονται τον χρόνο οι διάφοροι πολιτισμοί

An interpretation  of different ways that various cultures perceive sleep.

Ο Richard Lewis¹, αν και αναγνωρίζει τις αδυναμίες κάθε προσπάθειας για ομαδοποίηση και γενίκευση, ισχυρίζεται ότι τα βασικά κυρίαρχα χαρακτηριστικά εντός του κάθε πολιτισμικού παραδείγματος παραμένουν αρκετά σταθερά και καθορίζουν εν πολλοίς τη συμπεριφορά των μελών αυτής της κουλτούρας.

Richard Lewis¹, although recognizes the weaknesses that stem from every effort for grouping and generalization, he points that the  basic, dominant feautures inside every cultural paradigm remain stable and determine largely the behavior of the members of that culture.

Σε αυτή τη βάση, προχωρά στην κατηγοριοποίηση των πιο γνωστών χωρών του κόσμου, ως προς την αντίληψή τους σχετικά με το χρόνο (και προφανώς σχετικά με τις προεκτάσεις που έχει αυτή στην εργασιακή τους συμπεριφορά).

Following this admission, he proceeds to a classification of the most well known countries of the world  in their perception of time (and obviously on the implications that this fact has on their working behavior).

Οι βασικές κατηγορίες είναι τρεις:

The basic categories are three:

- linear-active  : αυτοί που προγραμματίζουν, "αλυσίδες" δραστηριοτήτων (ακριβής χρόνος, λογική σειρά)

(Ην. Πολιτείες, Αγγλοσαξωνική κουλτούρα, Βόρεια Ευρώπη)

- linear-active: those who programme, "chains" of activities (exact time, logical order)

(U.S, Anglosaxon culture, North Europe)

- multi-active : προγραμματισμός σε ένα γενικό, συνολικό επίπεδο, ιερά χρηση και σχετική χρήση του χρόνου ανάλογα με την περίσταση (event/relationship related )

(Λατ. Αμερική, Νότια Ευρώπη, Άραβες)

- multi-active: programming in a general, overall level, sacred use and relevant use of time according to the situation (event/relationship related)

(Latin America, South Europe, Arabs)

- re-active : έμφαση σε τελετουργία, συμβολισμό, έμμεση προσέγγιση. ο χρόνος ως "λίμνη" (pool) γύρω απ την οποία κάποιος μπορεί να κυκλοφορήσει μέχρι να πάρει μια πιο ώριμη απόφαση (cyclic, reflective)

(Ασία)

- re-active : emphasis on ritual, symbolism, indirect approach. Time as a pool around which  one can circulate and make a more mature desicion (cyclic, reflective).

(Asia)

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα διαγράμματά του, όπου γίνεται μια προσπάθεια ν απεικονιστούν αυτές οι διαφορές με ελάχιστα μέσα και παραστατικό τρόπο.

His diagrams are of great interest as they try to reflect those differences with minimum means and in a representative way.

Εικ.1 Βασικό διάγραμμα του R.Lewis
 που περιγράφει τις διαφορές στη χρήση του χρόνου
από την κάθε κουλτούρα - πηγή : businessinsider.com

Εικ.2 Χαρακτηριστικό διάγραμμα διαφοράς στη χρήση 

του καθημερινού, "προγραμματισμένου" χρόνου, 

μέσω της σύγκρισης ενός "θεωρητικού" και του

 πραγματοποιημένου προγράμματος ενός Νοτιο-Ευρωπαίου

 - πηγή : businessinsider.com

Εικ.3 Σύγκριση της "Δυτικής" και της "Ανατολικής" 

οργάνωσης των εργασιών σε σχέση με το χρόνο. 

Στον "Ασιατικό τρόπο", ο χρόνος είναι μια "λίμνη" 

που περιτριγυρίζουμε, μέχρι να πάρουμε τις καταλληλότερες αποφάσεις

 - πηγή : businessinsider.com

Εικ.4 Ο τρόπος που οι κάτοικοι της Μαδαγασκάρης 

βλέπουν το μέλλον και το παρελθόν. 

Σε αντίθεση με το δυτικό μοντέλο, το μέλλον βρίσκεται "πίσω μας", 

εκεί όπου δεν μπορούμε να το δούμε, 

ενώ το παρελθόν απλώνεται "μπροστά" στα μάτια μας,

 μας είναι το πιο γνωστό, μπορούμε να το διαχειριστούμε.

 - πηγή : businessinsider.com

Εικ. 5 Η συνολική  κατάταξη των περισσότερων χωρών του κόσμου, 

σε ένα τριγωνικό διάγραμμα "βαθμίδων εγγύτητας" 

στις τρεις βασικές κατηγορίες οργάνωσης του χρόνου

 - πηγή : businessinsider.com

Τα παραπάνω μας κάνουν ν' αναρωτηθούμε για μια ανθρωπολογική προσσέγγιση του ζητήματος του χρόνου (και κατ' επέκταση της τεμπελιάς, της ανάπαυλας, της σιέστας) σαν αυτή που ζητούσε ο Thierry Paquot.

Με βάση το μοντέλο του R. Lewis, θα προχωρούσαμε σε μια πρώτη διαφοροποίηση ως εξής:

The above makes as wonder on an anthropological approach on the matter of time

(and as an extension on the matter of idleness, rest, siesta) like the one explored by Thierry Paquot.

Based on the model of R.Lewis, we would proceed to a primal variation as follows:

- linear-active siesta:

 Η σιέστα εντός αυτού του παραδείγματος θα ήταν μία αυστηρά προγραμματισμένη δραστηριότητα ανάμεσα στις άλλες, χωρίς καμία διαφορά. Με ακριβή χρόνο έναρξης και λήξης, μία ακόμα εργασία προς εκπλήρωση, στην υπηρεσία μιας λογικά μελετημένης αλληλουχίας εργασιών μέσα στη μέρα.

- linear-active siesta:

 Siesta inside this paradigm would be a strictly programmed activity among others, without any difference. With exact time of starting and ending, just another task to fulfill, at the service of a logically designed sequence of tasks during the day.

- multi-active siesta: 

Η σιέστα χαλαρά τοποθετημένη μέσα στο πρόγραμμα, σε μια γενική χρονική ζώνη, "περίπου" υπολογισμένη στο πλαίσιο ενός πλέγματος μάλλον κουραστικών και πολύωρων δραστηριοτήτων. Σε αυτή την εκδοχή, η διάρκεια αλλά και το είδος της σιέστας, θα καθορίζονταν σε μεγάλο βαθμό απ την δραστηριότητα που θα προηγούνταν και θα ακολουθούσε, τον τόπο, το συγκεκριμένο κοινωνικό περιβάλλον, παράγοντες που θα έπαιρναν την τελική, καθοριστική τους μορφή μέσα από τη δυναμική του υπόλοιπου προγράμματος, τη συγκεκριμένη μέρα.

- multi-active siesta: 

Siesta loosely placed in the schedule, inside a general time zone, "approximately" estimated in a frame of rather tiring and lengthy in time array of activities.

In this form, the duration but also the kind of siesta, would be determined largely from the activity that prededed and the one that followed, the place, a specific social environment, factors that would take their final, desicive form through the dynamic of the rest of the programme that day.

- re-active siesta: 

 Η σιέστα σε αυτή την εκδοχή θα αποτελούσε μια απ τις καθημερινές τελετουργίες, η "εκδίπλωση" της οποίας (βλ. εδώ τα σχόλια του R. Lewis για την έννοια της "εκδίπλωσης" (unwrapping)  στους Ασιατικούς πολιτισμούς) θα πραγματοποιούνταν -ή και όχι- στο πλαίσιο της εκδίπλωσης και του αναστοχασμού πάνω στις υπόλοιπες τελετές της καθημερινότητας. Στην περίπτωση αυτή ο συμβολισμός, ο τόπος, ο τρόπος, τα αντικείμενα, η διαδοχή των πράξεων, θα είχε μάλλον περισσότερη σημασία κι απ το περιεχόμενο, δηλαδή για παράδειγμα τη διάρκεια ή την ποιότητα της σιέστας.

- re-active siesta: 
Siesta in this form would constitute one of the daily rituals, the "unfolding" of which (see here the comments of R.Lewis about the concept of "unfolding"(unwrapping) in Asian cultures) would take place -or not- in a context of unfolding and reflection on the rest of the daily rituals. In this case, symbolism, the place, the way, the objects, the sequence of acts, would have rather more importance than the content, like for example the  duration or quality of siesta. 

Ερωτήματα:

Questions:

1) 

Δεδομένου ότι, όπως παραδέχεται και ο ίδιος ο Lewis (εικ.5), βρισκόμαστε κατά κανόνα ανάμεσα σε κάποιες από αυτές τις βασικές κατηγορίες, και άλλωστε σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον μπορούμε να δεχθούμε ότι ως επί το πλείστον δεχόμαστε "πιέσεις" συμμόρφωσης στο ένα ή άλλο παράδειγμα, αλλά και σε περισσότερα από ένα ταυτόχρονα (ακόμα και σε επίπεδο "μόδας": "κάνε σιέστα όπως οι ισπανοί, που είναι ευτυχισμένοι", "επωφελήσου απ' την ανατολική σοφία", "μάθε τα χαρακτηριστικά του κάθε σταδίου ύπνου σύμφωνα με τη δυτική ιατρική επιστήμη, και επέλεξε ορθολογικά το κατάλληλο/την κατάλληλη ώρα για το πρόγραμμά σου"), μπορούμε να σκεφτούμε τις προσωπικές μας συνήθειες σχετικά με τη σιέστα/τον ύπνο/την τεμπελιά/την ανάπαυλα, στο πλέγμα τέτοιων δυναμικών σχέσεων;

1) 

As admitted by Lewis (fig.5) himself we are mostly between this basic categories. Inside a globalized environment we can accept  that we are pressured to conform to one paradigm or the other, but even to more than one simultaneously (even at the level of "fashion" : "take a siesta like the Spanish, who are happy", "take advantage of the eastern wisdom", "learn the characteristics of each stage of sleep according to western medical science", "choose rationally the appropriate hour for your schedule"). Having all the above in mind  can we think of our personal habits related to siesta/sleep/laziness/rest in a frame of such dynamic relations?

2) 

Μακριά από μια ιδέα ντετερμινιστικής/αναγωγικής σχέσης μεταξύ ενός τρόπου σχεδιασμού του χώρου και μιας λογικής για τη χρήση του χρόνου, αλλά και από μια σχετικιστική/ αγνωστικιστική προσέγγιση που θα τα αντιμετώπιζε ως εγγενώς ασύνδετα φαινόμενα, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα τέτοιο δυναμικό μοντέλο σχέσεων μεταξύ διαφορετικών οπτικών, για να σκεφθούμε το σχεδιασμό ή την παραγωγή του χώρου, ώστε να υπηρετεί καλύτερα μια διαχείριση των αντίστοιχων διαφορετικών χρήσεων του χρόνου;

2) 

Far from an idea of a deterministic/reductive relation between a spatial design mode and a logic about the use of time, but also from a relativistic/agnosticistic approach which would face them as inherently unconnected  phenomena, can we use such a dynamic model of relations between different views, to think about the design or the production of space, in order to better service a management of the different uses of time?

1. Ο Richard Lewis είναι Βρεττανός γλωσσολόγος, και ασχολείται με τη μελέτη των συμπεριφορών και των αντιλήψεων ατόμων προερχόμενων από διαφορετικές κουλτούρες, κυρίως ως προς τη συνεργασία τους στο πλαίσιο κάποιας επιχείρησης. Έχει συστήσει ανάλογη εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών (crossculture.com).